Кыргызстанда 12 жылдык мектеп модели: илимий негиздери, мүмкүнчүлүктөр жана тобокелдиктер
##plugins.pubIds.doi.readerDisplayName##:
https://doi.org/10.65469/eijournal.2026.4.10Ключевые слова:
мектеп реформасы, 12 жылдык билим берүү, компетенттүүлүк мамиле, STEM, ISCED, педагогикалык тобокелдиктерАннотация
Бул илимий макалада Кыргыз Республикасындагы мектептик билим берүү моделин модернизациялоонун заманбап маселелери, тагыраак айтканда, салттуу 11 жылдык түзүмдөн эл аралык стандарттарга шайкеш келген 12 жылдык билим берүү моделине өтүү жараяны талдоого алынат. Макалада бул реформанын тарыхый-педагогикалык өбөлгөлөрү, укуктук-нормативдик базасы жана илимий негиздери изилденет. Компетенттүүлүк мамиле, STEM багыты жана эл аралык интеграция боюнча жаңы тутум сунуштаган мүмкүнчүлүктөр менен бирге, инфраструктуралык тартыштык, кадрдык даярсыздык жана коомдук-социалдык кооптонуулар сыяктуу системалык тобокелдиктер калыс, илимий таразага салынат. Изилдөөнүн жыйынтыгында реформанын сапатын камсыз кылууга багытталган илимий-педагогикалык сунуштар иштелип чыккан.
##submission.citations##
Асипова Н. А. Развитие общего образования в Кыргызстане: тенденции и перспективы. – Бишкек: КРСУ, 2004. – 198 с.
Валькова Т. М., Ибрагимова И. А. Внедрение независимого восстановления / тестирования в Кыргызстане: итоги первых лет (2002–2005 гг.) // Вестник КРСУ. – 2006. – Том 6, № 2. – С. 44–48.
Каниметов А. К. Развитие народного образования в Киргизии за годы Советской власти. – Фрунзе: Мектеп, 1972. – 245 с.
Концепция перехода на 12-летнее общее среднее образование в Кыргызской Республике // Министерство образования и науки КР. – Бишкек, 2024. – 24 с.
Мамбетакунов Э.М. Таалим-тарбия процесси: теория, технология, практика. – Бишкек: «Текник» басма борбору, 2017. – 269 б.
Мамбетакунов У. Э. Теоретические и практические аспекты модернизации школьного образования в Кыргызстане // Вестник КНУ им. Ж. Баласагына. – 2025. – № 1. – С. 42–47.
Народное образование в СССР / Под ред. М. А. Прокофьева и др. – Москва: Просвещение, 1967. // Историческая справка: Народное образование в Киргизской ССР. – URL: foto.kg
Сулайманова С. А. Становление и развитие системы семилетнего и восьмилетнего обязательного обучения в Киргизии (1940-1960-е гг.) // Вестник КНУ им. Ж. Баласагына. – 2012. – Специальный выпуск. – С. 44–49.
Токтосунов А. А. Информатизация системы образования Кыргызстана: опыт и проблемы цифровизации школы // Илимий изилдөөлөр журналы (КББА / КАО). – 2021. – № 1 (31). – С. 56–67.
Асанбекова, Д. Ж. Социальная среда как фактор формирования гражданской ответственности младших школьников в условиях перехода на двенадцатилетнее образование / Д. Ж. Асанбекова, А. М. Батралиева // Вестник Ошского государственного университета. – 2026. – № 1. – С. 160-177. – DOI 10.52754/16948610_2026_1_11. – EDN MWSUKG.
Марзабаева, Б. Т. Сотрудничество Кыргызской Республики и Европейского Союза в области образования / Б. Т. Марзабаева, А. Маматова // Открытый журнал евразийских исследований. – 2025. – № 4. – С. 30-38. – DOI 10.65469/eijournal.2025.4.3. – EDN PDDZXT.
