Бүгүнкү дүйнөнүн ааламдашуу шартындагы маданий чакырыктар жана трансформациялар

Авторы

  • Гулзина Орозбай кызы Ош мамлекеттик университети
  • Рая Байназаровна Бабакулова Ош мамлекеттик университети

##plugins.pubIds.doi.readerDisplayName##:

https://doi.org/10.65469/eijournal.2026.4.8

Ключевые слова:

маданий ааламдашуу, вестернизация, макдональдизация, маданий иденттүүлүк, тилдик ассимиляция, маданий империализм, маданий саясат

Аннотация

Бул макалада ааламдашуу процесстеринин заманбап коомдун социомаданий чөйрөсүнө тийгизген таасиринин амбиваленттүү мүнөзү изилденет. Автор маданий интеграциянын негизги механизмдерин, анын ичинде маалыматтык-коммуникациялык технологиялардын экспансиясын жана трансулуттук корпорациялардын ишмердүүлүгүн талдайт. Изилдөөнүн борборунда ааламдашуунун деструктивдүү аспектилери орун алган: вестернизация феномени, социалдык институттардын «макдонализациясы», улуттук жана этномаданий иденттүүлүктүн кризиси, ошондой эле аз сандуу тилдердин массалык түрдө жоголуу коркунучу. Мындан тышкары, глобалдык чакырыктарга локалдык маданияттардын ыңгайлашуу формалары катары глокалдашуу жана гибриддешүү процесстери, ошондой эле маданий фундаментализм жана коргонуу мүнөзүндөгү улутчулдук түрүндөгү каршылык формалары каралат. Эл аралык тажрыйбаны жана институционалдык практикаларды (айрыкча, ЮНЕСКО) талдоонун негизинде бирдиктүү макросоциомаданий мейкиндиктин калыптануу шартында маданий плюрализмди сактоонун системалуу стратегиялары сунушталат.

##submission.citations##

Кастельс М. Информационная эпоха: экономика, общество и культура / Пер. с англ. под науч. ред. О. И. Шкаратана. — М.: ГУ ВШЭ, 2000. — 608 с.

Маклюэн Г. М. Понимание Медиа: Внешние расширения человека / Пер. с англ. В. Николаева. — М.: ЖУК, 2003. — 464 с.

Томлинсон Д. Культурный империализм. Критическое введение / Пер. с англ. — М.: Прогресс-Традиция, 2006. — 336 с.

Ритцер Дж. Макдонализация общества 5 / Пер. с англ. А. В. Лазарева. — М.: Альпина Паблишер, 2011. — 592 с.

Най Дж. С. Мягкая сила. Слагаемые успеха в мировой политике. — М.: Тренд, 2006. — 224 с.

Бауман З. Текучая современность / Пер. с англ. под ред. Ю. В. Асочакова. — СПб.: Питер, 2008. — 240 с.

Кристал Д. Английский язык как глобальный / Пер. с англ. — М.: Весь Мир, 2001. — 240 с.

Phillipson R. Linguistic Imperialism Continued. — New York: Routledge, 2009. — 280 p.

UNESCO. Atlas of the World's Languages in Danger. — Paris: UNESCO Publishing, 2010. URL: unesco.org.

Robertson R. Glocalization: Time-Space and Homogeneity-Heterogeneity // Global Modernities / ed. by M. Featherstone, S. Lash, R. Robertson. — London: SAGE Publications, 1995. — P. 25–44.

Nederveen Pieterse J. Globalization and Culture: Global Mélange. — Rowman & Littlefield Publishers, 2019. — 194 p.

Хантингтон С. Столкновение цивилизаций / Пер. с англ. Т. Велимеева. — М.: АСТ, 2003. — 603 с.

ЮНЕСКО. Конвенция об охране нематериального культурного наследия. Принята 17 октября 2003 года Генеральной конференцией ЮНЕСКО. URL: unesco.org.

ЮНЕСКО. Конвенция об охране и поощрении разнообразия форм культурного самовыражения. Принята 20 октября 2005 года Генеральной конференцией ЮНЕСКО. URL: unesco.org.

Салиева, Д., Акбар кызы, Э., Жороева, А., Гаипова, А., Арзыматова, Ж. Молодёжный сленг в эпоху глобализации: сравнительный анализ заимствований в русском и кыргызском языках. Вестник Ошского государственного университета, 2026, (1), 325–341. https://doi.org/10.52754/16948610_2026_1_23

Kaykybasheva A.K., Azimova A.K. The Impact of International Mobility and Migration on English and German Language Acquisition. Open Journal of Eurasian Issues, 2026, no. 2, pp. 50-58. https://doi.org/10.65469/eijournal.2026.2.6

##submission.downloads##

Опубликован

2026-06-28

##plugins.generic.recommendByAuthor.heading##