Бөйрөк таш оорусунун клиникалык-этиологиялык мүнөздөмөсү
##plugins.pubIds.doi.readerDisplayName##:
https://doi.org/10.65469/eijournal.2026.3.2Ключевые слова:
бөйрөк таш оорусу, этиология, клиникалык, зат алмашуунун бузулушу, пиелонефритАннотация
Бул макалада Кыргызстандын саламаттык сактоо тармагындагы актуалдуу көйгөйлөр каралган. Алардын бири – калк арасында кеңири таралган бөйрөк таш оорусу. Бул оорунун өнүгүшү климаттык факторлорго, суунун сапатына жана калктын тамактануу өзгөчөлүктөрүнө байланыштуу. Изилдөөнун алкагында уролитиаздын региондук клиникалык-этиологиялык өзгөчөлүктөрүн аныктоо үчүн Сузак аймактык ооруканасынын 67 бейтабынын медициналык карталарына ретроспективдүү талдоо жүргүзүлдү. Статистикалык талдоо көрсөткөндөй, бейтаптардын арасында аялдар жана 51-70 жаштагы курактык тлп басымдуулук кылат. Клиникалык маалыматтарды талдоо бөйрөк таш оорусунун жүрүшү жана анын өнүгүшү зат алмашуунун бузулушуна жана заара чыгаруу жоодорунун инфекциядарына байланыштуу экенин аныктады. Эрте аныктоо жана туура дарылоо оорунун татаалдашуусун азайтып, кайталануусунун алдын алууга жардам берет. Ошондой эле алдын алуу чараларына өзгөчө көңүл буруу зарыл, айрыкча оорунун өнүгүшүнө шарт түзгөн эндемикалык жана метаболизмдик факторлорду жоюуга багытталган.
##submission.citations##
Исраилова Д. К., Жолонбаева А. А., Халназарова О. К. (2025). Варикоцеле. Вестник КРСУ. Т. 25. № 9, сс. 39–44.
Аляев Ю. Г. (ред.) (2020). Урология: Клинические рекомендации. Москва.: ГЭОТАР-Медиа, 480 с.
Европейская ассоциация урологов (2023). Руководство по уролитиазу. Арнем, Нидерланды: EAU Guidelines Office.
Лопаткин Н. А. (ред.) (2020). Урология: национальное руководство. Москва.: ГЭОТАР-Медиа, 824 с.
Лопаткин Н. А. (ред.) (2018). Урология: Учебник. Москва: ГЭОТАР-Медиа, 520 с.
Малхасян В. А., Газимиев М. А., Мартов А. Г. и др. (2022). Текущий статус метафилактики мочекаменной болезни в Российской Федерации. Урология, № 5. сс. 46–52.
Перл М. С., Лотан Я. (2020). Мочекаменная болезнь: этиология и эпидемиология. Урология Кэмпбелла-Уолша. 12-е изд. Филадельфия: Elsevier.
Сорокин И. и соавт. (2017). Эпидемиология каменной болезни во всем мире. World Journal of Urology, Т. 35, № 9. сс.1301–1320.
Тюрк К. и соавт. (2022). Метаболическая оценка пациентов с камнеобразованием. International Journal of Urology, Т. 29, № 8, сс. 711–719.
Хан С. Р. и соавт. (2016). Камни в почках. Nature Reviews Disease Primers, Т. 2, Ст. 16008.
Залова, Т. Б. Взаимосвязь употребления энергетических напитков и развития мочекаменной болезни у молодёжи / Т. Б. Залова, Ш. К. Алайчиева, М. Ж. Дадабаева // Открытый журнал евразийских исследований. – 2025. – № 3. – С. 8-15. – DOI 10.65469/eijournal.2025.3.3.2. – EDN NMNNTH.
