##submission.outdatedVersion##

EUROCLINIC медициналык борборунун бейтаптардын гипертоникалык оорунун этиялогикалык факторлорунун байланышы

Авторы

  • Тазагул Байышбековна Залова Ош мамлекеттик университети
  • Ширин Кангелдиевна Алайчиева Ош мамлекеттик университети
  • Анжелика Анарбековна Жолонбаева Ош мамлекеттик университети

##plugins.pubIds.doi.readerDisplayName##:

https://doi.org/10.65469/eijournal.2025.3.3.3

Ключевые слова:

гипертониялык, кан басымы, өнөкөт бөйрөк оорусу, липиддердин профили, гломерулярдык чыпкалоо ылдамдыгы

Аннотация

Азыркы учурда дүйнө жүзү боюнча 1,28 миллиард 30-79 жаштагы чоң кишилер гипертония менен оорушат, алардын негизги бөлүгү (2/3) орто же төмөн кирешелүү өлкөлөрдө жайгашкан. Алардын ичинен гипертония менен ооруган чоңдордун 46% бул оору бар экенин билишпейт. Ал эми гипертония менен ооруган адамдардын жарымынан азы (42% 100%) диагноз коюлат жана дарыланат. Кыргызстанда акыркы жылдары гипертониялык оорунун активдүү өсүшү байкалууда. 2011-жылы Кыргызстанда калктын 39,7% гипертония менен ооруган, 2022-жылга карата бул көрсөткүч 47% га чейин өскөн жана алардын 2-7% ы гана каттоодо турат. Гипертониялык оору азыркы учурда дүйнө жүзү боюнча эрте өлүмдүн эң кеңири таралган себеби болуп саналат, ушундан улам азыр анын алдын алууга ыктоо жана гипертонияны өнүктүрүү жана дарылоо механизми боюнча көптөгөн изилдөөлөр жүрүп жатат, анткени ал дагы эле толук түшүнүлө элек, бирок глобалдык көйгөйдү жаратат.бүткүл дүйнө калкы үчүн. Учурда медицина тармагындагы эң маанилүү максаттардын бири-гипертониялык оорунун өнүгүшүн токтотуу жана таралышын азайтуу.

##submission.citations##

Мамасаидов А.Т., (2020) Пропедевтика внутренних болезней- С.209

И.С.Сабиров, Ф.М.Мухамедзиев, (2017) Вопросы кардиологии //Министерство Здравоохранения Кыргызской Республики, Кыргызско-Российский Славянский Университет, Бишкек- с.174

Кыргызстанцы потребляют соль в 3,5 раза больше норм, рекомендованных ВОЗ (2024)//Информационное агентство АКИpress

Индира Камчыбекова, (2023) Кыргызстанцы больше страдают от ожирения, чем от недоедания// Журнал «Кабар» Бишкек, Кыргызстан

David Levy, Jeffrey Levy, Kristina Mauer-Stender, Nataliia Toropova, Elizaveta Lebedeva Alex Mathieson, Carli Hyland, (2014) Антитабачные меры, соответствующие принципам Рамочной конвенции ВОЗ по борьбе против табака (РКБТ ВОЗ), и их воздействие на здоровье населения, с.2

Что и сколько пьют кыргызстанцы? (алкогольная инфографика) (2023)//Журнал «Kaktus» Бишкек, Кыргызстан

Мария Орлова, (2022) Узнай свое давление// Информационное агентство «24.kg» Бишкек, Кыргызстан

##submission.downloads##

Опубликован

2025-09-22

##submission.versions##

Выпуск

№ 3(3) (2025): Евразия изилдөөлөрү ачык журналы

бөлүм

МЕДИЦИНА