Консолидацияланган финансылык отчеттуулуктун пайда болуу тарыхы, чет элдик жана ата мекендик практикада колдонулушу

Авторы

  • Назгуль Максытали кызы Ош технологиялык университети
  • Алтынбек Азизбекович Маликов Ош мамлекеттик университети

##plugins.pubIds.doi.readerDisplayName##:

https://doi.org/10.65469/eijournal.2026.3.16

Ключевые слова:

консолидацияланган финансылык отчеттуулук, санариптештирүү, финансылык отчеттуулуктун тарыхы, туунду компаниялар, инвесторлор

Аннотация

Бул илимий макала консолидацияланган финансылык отчеттуулуктун келип чыгышы, тарыхый өнүгүшү жана азыркы абалына арналган. Авторлор консолидацияланган отчеттуулуктун зарылдыгы рынок экономикасынын өнүгүшү, компаниялардын топторго биригүү тенденциясы жана инвесторлордун топтун ишинин натыйжаларын комплекстүү баалоого болгон муктаждыгы менен шартталганын негиздейт. Ошондой эле рынок экономикасынын өнүгүшүнө байланыштуу компаниялардын туунду уюмдарды түзүүсү жана аутсорсингди колдонуусу консолидацияланган отчеттуулуктун зарылдыгын жараткандыгы белгиленет. Макалада консолидацияланган финансылык отчеттуулуктун калыптануу этаптары бир нече чет өлкөлөрдүн (АКШ, Улуу Британия, Германия, Франция ж.б.) мисалында чагылдырылган. Ал эми Кыргызстанда бул система 2000-жылдардан тартып Эл аралык финансылык отчеттуулук стандарттарына ылайык жүргүзүлүүдө. Макалада консолидацияланган отчеттуулук инвесторлор үчүн маанилүү экендиги, ал санариптештирүү доорунда мыйзамдык базаны жакшыртууну талап кылары айтылган.

##submission.citations##

Бухгалтерская финансовая отчетность в инновационной экономике / В. В. Говдя, З. И. Кругляк, Н. В. Кузнецова. – Краснодар: КубГАУ, 2018. - 117 с.

Крюкова, И. В. Консолидированная отчетность: содержание, особенности и анализ основных показателей // И. В. Крюкова / E-Scio. – 2021. – № 3 (54). – С. 417-429.

Консолидированная отчетность - как продукт эволюции мировой экономической системы // Ю. И. Сигидов, Н. Ю. Мороз, В. М. Гусева / Вестник Академии знаний. – 2018. – № 5 (28). – С. 304-312.

Плотников, В. С. Консолидированная финансовая отчетность / В. С. Плотников, О. В. Плотникова. – Москва: НИЦ ИНФРА-М, 2017. – 147 с.

Генералова, Н. В. Истоки и эволюция консолидированной финансовой отчетности в России // Н. В. Генералова, С. Н. Карельская / Вестник Санкт-Петербургского университета. Экономика. – 2015. – № 2. – С. 90-111.

Формирование консолидированной финансовой отчетности российских транснациональных компаний: монография / Ю. И. Сигидов, Д. А. Настенко, Н. А. Кузина [и др.]. – Краснодар: КубГАУ, 2017. – 202 с.

Маматова Н.А. Формирование консолидированной финансовой отчетности и ее законодательное регулирование в Кыргызской республике. Сибирский торгово-экономический журнал. 2016. №1 (22).

Палий В.Ф. Международные стандарты учета и финансовой отчетности: учебник/ В.Ф. Палий. – 3-е изд., испр. и доп. – М.: ИНФРА-М, 2008. С. 363.

Матвеев А.А., Суйц В.П. Консолидиованная отчетность: Методика и практика. Учебно-практическое пособие. – ИД ФБК-ПРЕСС Москва, 2011. – С. 15.

Ковалев В.В. Финансовый анализ: методы и процедуры: учебник/ В.В. Ковалев. – М.: Финансы и статистика, 2012. – С. 195-196.

Узенбаев Р. А. Проблемы внедрения МСФО в Кыргызской Республике / Р. А. Узенбаев, А. М. Хамзаева, П. К. Алишева // Экономика и предпринимательство. – 2017. – № 11(88). – С. 1267-1269.

В чем отличие МСФО для малого и среднего бизнеса? https://banks.kg/ky/news/what-is-the-difference-between-ifrs-for-small-and-medium-sized-businesses

«Бухгалтердик эсеп жөнүндө» Кыргыз Республикасынын Мыйзамы (2002-жылдын 29-апрели №76) – Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын расмий сайты: https://nbkr.kg/index1.jsp?item=52&lang=KGZ

Имаралиев, О. Р. Ишкананын каржылык ресурстарын пландоо каражаттары / О. Р. Имаралиев, Н. С. Аширов, Г. А. Хашимова // Евразия изилдөөлөрү ачык журналы. – 2025. – No. 1. – P. 26-32. – DOI 10.65469/eijournal.2025.1.4. – EDN MIVDYD.

Аркабаев, Н. К. Трансформация финансового анализа с помощью языка программирования Python: от рутинных вычислений к стратегическим решениям / Н. К. Аркабаев, Б. М. Арапбаев, С. К. Ражапов // Вестник Ошского государственного университета. – 2025. – № 2. – С. 122-132. – DOI 10.52754/16948610_2025_2_11. – EDN WYCEUW.

##submission.downloads##

Опубликован

2026-06-03